Bu tüzük; derneğin amacı, üyelik yapısı, organları, çalışma usulleri ve mali esaslarını düzenler. Dernek, tortilla ve lavaş üreticilerinin ortak sektörel ihtiyaçları için faaliyet gösterir.
Madde 1 Ad ve kısa ad
Derneğin adı “Türkiye Tortilla ve Lavaş Üreticileri Derneği”dir. Bu tüzükte kısaca “Dernek” olarak anılır. Kısa adı “TTLÜD”dür.
Madde 2 Merkez ve faaliyet alanı
Derneğin merkezi Antalya’dır. Dernek, amacı doğrultusunda yurt içinde ve ilgili mevzuata uygun olarak yurt dışında faaliyet gösterebilir. Faaliyet alanı; gıda üretimi, sektörel mesleki dayanışma, kalite, gıda güvenliği, araştırma, eğitim ve sektörel temsildir. Dernek kazanç paylaşma amacı gütmez.
Madde 3 Amaç
Derneğin amacı; Türkiye’de tortilla ve lavaş başta olmak üzere yufka ekmek, wrap ve dürüm ekmekleri üreten firmaların ortak menfaatlerini korumak, sektörel standartların oluşmasına katkı sağlamak, üreticileri ulusal ve uluslararası platformlarda temsil etmek ve sektörün sürdürülebilir, rekabetçi ve kayıtlı gelişimini desteklemektir.
Madde 4 Çalışma konuları ve yöntemleri
Dernek; ürün tanımları, üretim terminolojisi ve kalite ölçütleri konusunda bilimsel ve teknik çalışmalar yapar; tortilla ve lavaşın ayırt edici özelliklerinin belirlenmesine katkı sağlar. İlgili kamu kurumları, üniversiteler, meslek kuruluşları ve standart geliştiren kurumlarla iş birliği yapabilir.
Mevzuat ve gıda güvenliği konusunda bilgilendirme yapar; araştırma, sektör raporu, yayın, eğitim, çalıştay, toplantı ve fuar katılımları düzenleyebilir. Üyeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımını destekler.
Dernekçe hazırlanan teknik öneriler, yetkili kurumlar tarafından usulüne uygun kabul edilmedikçe resmî standart veya zorunlu uygunluk belgesi olarak sunulamaz. İzne tabi faaliyetler gerekli izinler alınarak yürütülür. Üyelerin ticari kararları bağımsızdır; faaliyetler rekabet mevzuatına uygun yürütülür.
Madde 5 Üyelik türleri ve şartları
Asıl üyelik: Türkiye’de fiilen tortilla, lavaş, dürüm ekmeği veya yufka üretimi yapan, Derneğin amaçlarını benimseyen ve mevzuat gereği üyeliğe engeli bulunmayan tüzel kişiler asıl üye olabilir. Tüzel kişinin yetkili organınca alınmış üyelik ve temsil kararının sunulması gerekir.
Onursal üyelik: Derneğin amaçlarına katkı sağlayabilecek ihracatçılar, ithalatçılar, distribütörler, perakende zincirleri, tedarikçiler, akademisyenler ve danışmanlar yönetim kurulu kararıyla onursal üyeliğe kabul edilebilir. Onursal üyeler genel kurula katılabilir; oy kullanamaz, zorunlu organlara seçilemez ve aidat ödemek zorunda değildir. Gönüllü bağış ve katkıda bulunabilirler.
Madde 6 Üyelik başvurusu ve kabul
Üyelik başvurusu yazılı olarak yapılır. Tüzel kişi başvurularına yetkili organ kararı, temsilci bildirimi ve üretim faaliyetini gösteren belgeler eklenir. Yönetim kurulu başvuruyu en çok otuz gün içinde kabul veya ret şeklinde karara bağlar; sonucu başvuru sahibine yazılı olarak bildirir. Kabul edilen kişi üye kayıt defterine kaydedilir. Üyelik kabul kararıyla kazanılır; aidatın vadesi ve ödeme yükümlülüğü ayrıca uygulanır.
Madde 7 Tüzel kişilerin temsili ve üye hakları
Her asıl tüzel kişi üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır. Bu hak, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendirdiği gerçek kişi tarafından kullanılır. Temsil görevi sona erdiğinde tüzel kişi yeni temsilcisini yazılı olarak bildirir.
Temsilcinin tüzel kişideki unvanının veya iş ilişkisinin değişmesi, temsil yetkisi hukuken ve yazılı olarak sürüyorsa tek başına temsilin sona erdiği anlamına gelmez. Temsil yetkisi sona eren kişi, eski tüzel kişi adına oy kullanamaz ve bu temsile bağlı organ görevini sürdüremez; boşalan görevler tüzük ve mevzuat uyarınca tamamlanır. Yeni temsilci, sona eren temsilcinin şahsen seçildiği organ görevini kendiliğinden devralmaz.
Üyeler tüzüğe ve hukuka uygun kararlara uyar, Dernek amaçlarının gerçekleşmesini destekler ve aidatlarını zamanında öder. Üyelerin kanuni başvuru ve dava hakları saklıdır.
Madde 8 Üyelikten ayrılma ve üyeliğin sona ermesi
Her üye yazılı bildirimle Dernekten ayrılabilir; ayrılma yönetim kurulu onayına bağlı değildir. Üyelik, bildirimin Derneğe ulaşmasıyla sona erer. Üyelik şartlarının kaybı ve tüzel kişiliğin sona ermesi hallerinde mevzuat hükümleri uygulanır.
Tüzüğe aykırı davranışların yazılı uyarıya rağmen sürdürülmesi, Dernek faaliyetlerinin kasten engellenmesi veya aidat borcunun yazılı ihtarda verilen en az otuz günlük süreye rağmen ödenmemesi yönetim kurulunca üyelikten çıkarma sebebi olarak değerlendirilebilir. İlgili üyeden yazılı savunma istenir; gerekçeli karar yazılı bildirilir. Çıkarılan üye ilk genel kurula itiraz edebilir; yargı yolu saklıdır. Ayrılan veya çıkarılan üyenin üyelikte bulunduğu döneme ait aidat borçları devam eder.
Madde 9 Organlar
Derneğin zorunlu organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur. Danışma ve çalışma grupları kurulabilir; zorunlu organların görev ve yetkileri bunlara devredilemez.
Madde 10 Genel kurulun oluşumu ve zamanı
Genel kurul Derneğin en yetkili karar organıdır ve asıl üyelerden oluşur. Olağan genel kurul her yıl mayıs ayında yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır. Yıllık toplantı yapılması, yönetim ve denetim kurulları için her yıl seçim yapılacağı anlamına gelmez; seçim ve süre uzatımı Madde 14 uyarınca yürütülür.
Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde ya da üyelerin beşte birinin yazılı başvurusu üzerine yönetim kurulu genel kurulu otuz gün içinde olağanüstü toplantıya çağırır. Yönetim kurulunun çağrı yapmaması halinde kanuni başvuru usulleri uygulanır. İlk genel kurulun yapılmasında Madde 25 ve kanuni süreler esas alınır.
Madde 11 Genel kurul çağrı ve toplantı usulü
Katılma hakkı bulunan üyelerin listesi hazırlanır. Üyeler en az on beş gün önceden gün, saat, yer ve gündem bildirilerek; Derneğin internet sayfasında ilan, yazılı bildirim, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine veya iletişim numarasına mesaj ya da mevzuatın kabul ettiği diğer yöntemlerden biriyle çağrılır.
Çoğunluk sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının gün, saat ve yeri de ilk çağrıda belirtilir. İlk ve ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz. Toplantılar Dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır. Katılım hakkı ve tüzel kişi temsil yetkileri kontrol edilerek hazırun listesi imzalanır; divan oluşturulur ve kararlar tutanağa bağlanır.
Toplantıda yalnız gündemdeki konular görüşülür; hazır bulunan üyelerin en az onda birinin yazılı istemiyle görüşülmesini istediği konuların gündeme alınması zorunludur.
Madde 12 Toplantı ve karar yeter sayıları
Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğuyla; tüzük değişikliği ve fesih halinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayıları toplamının iki katından az olamaz.
Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Tüzük değişikliği ve fesih kararlarında katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu aranır. Her asıl üye tek oy kullanır; temsil ve oy yasaklarında mevzuat hükümleri uygulanır. Organ seçimleri gizli oy, açık sayım ve dökümle; diğer kararlar genel kurulca aksi kararlaştırılmadıkça açık oyla alınır.
Madde 13 Genel kurulun görev ve yetkileri
Genel kurul; organları seçer, yönetim ve denetim raporları ile hesapları görüşür, yönetimin ibrasını değerlendirir, bütçeyi kabul eder, giriş ve yıllık aidat miktarlarını belirler, tüzüğü değiştirir ve üyelikten çıkarma itirazlarını karara bağlar.
Şube açılması, üst kuruluşlara katılma veya ayrılma, taşınmaz edinme ve elden çıkarma için yönetim kuruluna yetki verilmesi, borçlanma üst sınırları ve Derneğin feshi genel kurulun yetkisindedir. Genel kurul Madde 14 kapsamında organ görev sürelerinin bir yıl uzatılmasına karar verebilir; kanun ve tüzükle kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.
Madde 14 Yönetim kurulunun oluşumu ve iki artı bir yıllık süre
Yönetim kurulu genel kurulca seçilen yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşur. Olağan görev dönemi iki yıldır. Süre, seçim yapılan genel kuruldan başlayarak ikinci takip eden olağan genel kurul toplantısına kadar devam eder.
İkinci yılın sonunda yapılacak genel kurulun ilan edilmiş gündeminde açıkça yer almak şartıyla, genel kurul mevcut yönetim kurulunun görevini bir defaya mahsus bir yıl uzatabilir. Uzatma otomatik değildir; genel kurulun açık kararı gerekir. Uzatma kararı alınmazsa aynı toplantıda seçim yapılır.
Uzatma kararı alınırsa görev, takip eden yılın olağan genel kuruluna kadar sürer; o toplantıda seçim yapılır. Aynı seçim döneminin toplam süresi üç yılı aşamaz. Yeniden seçilmeyi yasaklayan bir dönem sınırı yoktur. Genel kurulun organları görevden alma ve gerektiğinde erken seçim yapma yetkisi saklıdır. Denetim kurulunun süresi ve uzatılması ayrıca oylanır.
Madde 15 Yönetim kurulunun çalışma usulü
Yönetim kurulu seçimden sonraki ilk toplantısında başkan, başkan yardımcısı, sekreter ve saymanı seçer. En az üç ayda bir ve ihtiyaç halinde toplanır. Toplantı yeter sayısı asıl üye tam sayısının salt çoğunluğu; karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur. Kararlar karar defterine yazılarak imzalanır.
Asıl üyelik boşaldığında yedekler seçim sırasına göre göreve çağrılır. Boşalmalar sebebiyle kurul üye sayısı üye tam sayısının yarısının altına düşerse kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu genel kurulu bir ay içinde toplantıya çağırır; çağrı yapılmaması halinde kanuni usul uygulanır.
Madde 16 Yönetim kurulunun görev ve yetkileri
Yönetim kurulu Derneği temsil eder veya temsil için bir ya da birden fazla üyeye yahut üçüncü kişiye yetki verir. Genel kurul kararlarını uygular; faaliyetleri yürütür; üyelik başvurularını karara bağlar; bütçe, faaliyet raporu ve hesapları hazırlar; kayıtları tutar ve kanuni bildirimleri yerine getirir.
Gelir ve gider işlemlerini bütçeye, genel kurul kararlarına ve mevzuata uygun yürütür. Banka işlemleri ve harcama belgelerindeki imza yetkilerini kararla belirler. Madde 20 sınırları içinde borçlanabilir; genel kurulun verdiği yetkiyle şube açma ve taşınmaz işlemlerini yürütür; çalışma grupları ve iç yönergeler hazırlayabilir.
Madde 17 Denetim kurulu
Denetim kurulu genel kurulca seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Görev dönemi iki yıldır. İkinci yıl sonunda genel kurulun ayrı ve açık kararıyla bir defaya mahsus bir yıl uzatılabilir; toplam dönem üç yılı aşamaz. Sürelerin başlangıcı ve bitişi Madde 14 esaslarına tabidir.
Kurul, Derneğin amaçlarına uygun faaliyet gösterip göstermediğini; hesap, defter ve kayıtların mevzuata ve tüzüğe uygunluğunu bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler. Raporunu yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar. Bilgi ve belgeler denetim kuruluna sağlanır. Boşalan üyelikler yedeklerle tamamlanır. Yönetim ve denetim kurulu görevleri aynı kişide birleşemez.
Madde 18 İç denetim
Genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu iç denetim yapabilir; bağımsız denetim yaptırılabilir. Bunlar denetim kurulunun kanuni yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi yönetim kurulunca izlenir; sonuçlar gerektiğinde genel kurula sunulur.
Madde 19 Gelirler ve aidatlar
Derneğin gelirleri giriş ve yıllık üyelik aidatları, gönüllü bağış ve yardımlar, etkinlik ve yayın gelirleri ile mevzuata uygun diğer gelirlerden oluşur. Giriş ve yıllık aidat miktarları genel kurulca belirlenir; ilk belirleme ilk genel kurulda yapılır.
Yıllık aidat genel kurulca başka bir ödeme takvimi kararlaştırılmadıkça ilgili yılın haziran ayı sonuna kadar ödenir. Yıl içinde kabul edilen üyeler, yıllık aidatı kabul kararının bildirilmesinden itibaren otuz gün içinde öder; kabul yılı için uygulanacak oranı genel kurul belirler. Onursal üyelik için zorunlu aidat veya katkı payı alınmaz. Yurt dışından yardım ve yardım toplama faaliyetlerinde özel mevzuat hükümleri uygulanır.
Madde 20 Borçlanma usulü
Dernek, amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç halinde, genel kurulca kabul edilen bütçe ve belirlenen borçlanma üst sınırı içinde yönetim kurulu kararıyla borçlanabilir. Üst sınır belirlenmemişse borçlanmadan önce genel kuruldan tutar, amaç ve vade bakımından yetki alınır.
Borçlanma kredili mal veya hizmet alımı yahut nakit borç şeklinde olabilir. Kararda tutar, vade, geri ödeme kaynağı ve imza yetkileri belirtilir. Derneği ödeme güçlüğüne düşürecek veya gelirleriyle karşılanamayacak borçlanma yapılamaz.
Madde 21 Mali kayıtlar ve hesap dönemi
Hesap dönemi takvim yılıdır. Gelir ve giderler mevzuata uygun belgelerle kaydedilir; zorunlu defterler ve belgeler usulüne uygun tutulur, onaylatılır ve saklanır. Gelir tahsil edecek kişilere gerekli yetki verilir. Beyanname ve diğer bildirimler güncel mevzuattaki süre ve yöntemlerle yapılır.
Dernek kazanç ve malvarlığı üyelerine dağıtılamaz. Dernek hizmetleri için yapılan gerçek harcamaların belgelendirilerek karşılanması ile mevzuata uygun ücretlendirmeler bu hükmün dışındadır.
Madde 22 Şube ve temsilcilikler
Dernek, genel kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla yönetim kurulunca yetkilendirilen en az üç kişilik kurucular kurulu gerekli kuruluş işlemlerini yürütür. Şubelerin tüzel kişiliği yoktur; çalışmalarını bu tüzük ve mevzuat uyarınca yürütürler.
Şubelerin organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur. Şube yönetim kurulu beş asıl ve beş yedek, denetim kurulu üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Merkeze ilişkin toplantı ve iki artı bir yıllık görev esasları, şube mevzuatıyla bağdaştığı ölçüde uygulanır. Şube genel kurulları merkez genel kurulundan en az iki ay önce tamamlanır.
Şubeler merkez genel kurulunda her yirmi asıl üye için bir delegeyle temsil edilir; kalan üye sayısı ondan fazlaysa bir delege daha seçilir. Her şube en az bir delege seçer. Şube kurulduktan sonra merkez genel kurulunun oluşumunda kanuni delege ve temsil hükümleri uygulanır. Şube faaliyet ve hesapları merkez yönetimine ve ilgili mercilere mevzuat uyarınca bildirilir.
Yönetim kurulu kararıyla temsilcilik açılabilir ve kapatılabilir. Temsilciliklerin organları ve tüzel kişiliği yoktur; genel kurullarda ayrıca temsil edilmezler. Yurt dışı şube ve temsilciliklerde ilgili ülke mevzuatı ve uluslararası faaliyet hükümleri de uygulanır.
Madde 23 İç yönergeler
Yönetim kurulu; çalışma grupları, yayınlar, etkinlikler, temsil ve idari işlemler için iç yönergeler hazırlayabilir. İç yönergeler kanuna ve tüzüğe aykırı olamaz; üyelerin temel haklarını sınırlayamaz, organların kanuni yetkilerini değiştiremez ve tüzük değişikliği yerine geçmez.
Madde 24 Tüzük değişikliği
Tüzük yalnız genel kurul kararıyla değiştirilebilir. Değişiklik gündemi çağrıda belirtilir. Toplantı ve karar yeter sayılarında Madde 12 uygulanır. Kabul edilen değişiklikler mevzuattaki usul ve sürelerde ilgili makama bildirilir. İzne tabi ad değişikliklerinde gerekli izin süreci ayrıca yürütülür.
Madde 25 Kuruluş ve ilk genel kurul
Kuruluş döneminde Dernek işlerini yürütecek geçici yönetim kurulunun üyeleri ve görevleri Ek 1’de gösterilir. Ek 1, kuruluş başvurusundan önce gerçek bilgilerle tamamlanır. Geçici yönetim, ilk seçilmiş yönetimden farklıdır; Madde 14’teki iki artı bir yıllık süre geçici yönetime uygulanmaz.
İlk genel kurul, kuruluş bildirimi, tüzük ve eklerinin mevzuata uygunluğunun yazılı bildirilmesini izleyen altı ay içinde yapılarak zorunlu organlar oluşturulur. Kuruluş işlemlerindeki eksiklikler, bildirim ve imza gerekleri ilgili mevzuata göre tamamlanır.
Madde 26 Fesih ve tasfiye
Genel kurul Derneğin feshine karar verebilir. Fesih gündemi çağrıda belirtilir; toplantı ve karar yeter sayılarında Madde 12 uygulanır. Tasfiye son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca, mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
Tasfiye sırasında alacaklar tahsil edilir, borçlar ödenir ve defter, kayıt, belge ve malvarlığı işlemleri tamamlanır. Kalan malvarlığı genel kurulun belirlediği, Derneğin amacına uygun faaliyet gösteren başka bir derneğe veya kuruluşa devredilir. Genel kurulun toplanamaması veya devir yeri belirlememesi halinde kanuni tasfiye ve devir hükümleri uygulanır. Sonuçlar yetkili makamlara bildirilir; belgeler kanuni sürelerle saklanır.
Madde 27 Uygulanacak hükümler ve yürürlük
Tüzükte hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu, Dernekler Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uygulanır. Kanunun emredici hükümleri saklıdır. Bu metin, kuruluş işlemleri ve gerekli imzalar tamamlanarak kuruluşta benimsenmesi halinde tüzük olarak uygulanır; kuruluş öncesinde taslak niteliğindedir.